Şeyh Müslüm mağaralarının oluşumu araştırıldı
Şanlıurfa'nın batısındaki Direkli Vadisi'nde yer alan ve dere yatağından 80 metre yüksekte bulunan iki doğal mağara, oluşum süreçleri ve kullanım izleri açısından incelenerek bilimsel çalışmaya konu oldu.
Şanlıurfa'nın batı kesiminde yer alan Direkli Vadisi'nde konumlanan iki doğal mağara, jeolojik oluşumları ve geçmişteki işlevleri bakımından bilimsel incelemeye alındı. Şeyh Müslüm 1 ve Şeyh Müslüm 2 olarak adlandırılan yapıların, Dere yatağından yaklaşık 80 metre yükseklikte olduğu ve kireçtaşlarının su etkisiyle şekillendiği tespit edildi.
Urfanatik'te yayınlanan habere göre, Ahmet Serdar Aytaç, Adnan Semenderoğlu, Ömer Kaylı ve Hurşit Yetmen imzasını taşıyan araştırma, Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi'nin 14. cilt, 2. sayısında 28 Aralık 2024 tarihinde yayımlandı. Çalışmada söz konusu mağaraların jeolojik özellikleri, gelişim biçimleri ve tarihsel kullanım izleri mercek altına alındı.
Araştırma bulgularına göre mağaralar, Oligosen-Alt Miyosen dönemine ait Fırat Formasyonu içindeki kireçtaşlarında oluştu. Kaya çatlakları ve tabaka yüzeyleri boyunca hareket eden suların zamanla fiziksel aşındırma ve kimyasal çözünme yarattığı, bu sürecin de mağaraların mevcut formunu belirlediği kaydedildi. Oluşumda kaya yapısı, çatlak yönleri, killi kireçtaşı katmanları ve bölgedeki tektonik hareketlerin etkili olduğu vurgulandı.
Her iki mağara da yatay yapıda olmakla birlikte iç düzenleri farklılık gösteriyor. Şeyh Müslüm 1 tek seviyeli iken, Şeyh Müslüm 2 aralarında dikey boşluk bulunan ve birbirine bağlı iki bölümden oluşuyor. Bu nedenle ikinci mağara, çok seviyeli bir yapı olarak sınıflandırıldı. Geçmişe yönelik verilerde Şeyh Müslüm 2'nin adını aldığı kişi tarafından barınak olarak kullanıldığı, her iki yapının da çeşitli dönemlerde hayvan barınağı olarak değerlendirildiği belirtildi.
Çalışmanın yazarları, mağaraların turistik açıdan cazibe merkezi olmaktan ziyade eğitim ve bilimsel araştırmalar için önemli bir kaynak teşkil ettiğini ifade etti. Yapılar; jeolojik yapı, su-kayaç etkileşimi ve karstik oluşum süreçlerinin incelenmesine olanak tanıması bakımından değer taşıyor. Bu araştırma, Şanlıurfa'daki Fırat Formasyonu üzerindeki doğal mağaraların oluşum mekanizmalarına ışık tutarak bölgenin jeolojik özelliklerinin anlaşılmasına katkı sunuyor.
TürkAta Haber Ajansı
Şanlıurfa Şehir Gündemi